Haftalık Otomotiv Panorama | 19–25 Temmuz 2025

Sessizlik Sandığımız Kadar Masum mu?

Karsan’daki yangın meselesi, dışarıdan bakıldığında sadece bir “geçmiş olsun”luk olay gibi algılanabilir. Oysa işin iç yüzü biraz daha karmaşık. Her ne kadar görünürde ciddi bir yaralanma ya da uzun süreli üretim kaybı yaşanmamış olsada, bu tür olaylar genellikle derinlerde yatan, ihmal edilmiş sorunların dışa vurumudur. Yani mesele sadece yangın değil; mesele, o yangının neden çıktığını anlamakta. Tam da bu yüzden, kök neden analizinin hakkıyla yapılması, FMEA gibi risk değerlendirme süreçlerinde bu tarz senaryoların gerçekten ciddiye alınması şart.

Diğer yandan, Avrupa otomotiv sektörü şu sıralar epey durağan—tabiri caizse kendi yağında kavruluyor. Ama Türkiye öyle değil. Burada, özellikle yerli üreticiler tarafında dikkat çekici bir hareketlilik söz konusu. Elektrikli araçlar, batarya yatırımları, montaj hattı dönüşümleri derken sektör kıpır kıpır. Fakat bu canlılığın ortasında can sıkıcı bir mesele de var: ÖTV belirsizliği. Devletin aldığı ÖTV kararları, özellikle zamanlama ve stratejik netlik açısından eleştiriye oldukça açık. Bugün planladığınız yatırımı, yarın bir gecede değişen vergi oranı boşa çıkarabiliyor. Bu da firmaların orta ve uzun vadeli hedeflerini adeta bulanıklaştırıyor.

Tüm bu tabloya uzaktan bakıldığında, sektör sanki sakin gibi duruyor. Ama bazen en tehlikeli sessizlikler, en büyük fırtınaların habercisidir. Eğer bu rehavet hali devam eder ve yapısal sorunlar görmezden gelinirse, bugünkü kıpırdanma yerini yarının kriziyle yüzleşmeye bırakabilir.

🌍 Makro Perspektif | Global Otomotivde Sessiz Bekleyiş

19–25 Temmuz haftası, global otomotiv sektörü açısından kayda değer bir hareketliliğe sahne olmadı. Özellikle Avrupa piyasalarında gözlenen durgunluk, bu hafta da etkisini sürdürdü. Talep tarafında hâlâ beklenen canlanma yok; stok seviyeleri dengede kalsa da sipariş eğrilerindeki yavaşlama, tedarik zincirlerini uzun vadede zorlayabilir. Öte yandan Çin’de tablo farklı. Stok baskısı ciddi şekilde artarken, üreticiler fiyat indirimi ve agresif kampanyalarla satışları canlı tutmaya çalışıyor. Ancak bu stratejilerin sürdürülebilirliği tartışmalı. Zira bir noktadan sonra kârlılık sorunu kapıyı çalabilir.

Türkiye cephesinde ise gündem, yeni ÖTV oranları. Devletin sürpriz şekilde devreye aldığı düzenleme, sektörde taşları yerinden oynattı. Yeni oranlar, özellikle orta segment araçların fiyatlandırmasında kafa karışıklığına neden oldu. Üreticiler, planladıkları fiyat politikalarını gözden geçirirken; bayiler ve tüketiciler karar alma süreçlerini ertelemeye başladı. Bu da satış grafiğinde kısa vadeli bir dalgalanma riskini artırıyor. Tüm bu gelişmeler, Türkiye otomotiv sektöründe iç dinamiklerin yani üretim gücü, dağıtım kapasitesi ve yerli markaların esnekliği gibi faktörlerin önemini daha görünür kılıyor.

🌐 Bölgesel Gelişmeler | Piyasaların Nabzı

🇪🇺 Avrupa | Tesla’da Sert Düşüş, Volkswagen Gündemde

Avrupa otomotiv piyasasında Haziran ayı, özellikle Tesla açısından hayal kırıklığı yarattı. Şirketin Almanya’daki satışları geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre yüzde 60 azalarak 1.860 adede geriledi. Bu dramatik düşüş, rekabetin sertleştiği pazarda Tesla’nın konumunu sorgulatıyor. Diğer büyük otomotiv üreticilerinden ise henüz dikkat çekici bir adım gelmedi.

Öte yandan Volkswagen, Amazon ile yaşadığı veri gizliliği skandalıyla yeniden gündeme oturdu. Yaşananlar markanın dijitalleşme sürecindeki zafiyetlerini gözler önüne sererken, kamuoyunda güven kaybı yaratma riski taşıyor.

🇹🇷 Türkiye | Yangın Sonrası Değerlendirme, ÖTV Şoku ve Yerli Hamleler

Bursa’da Karsan’ın prototip atölyesinde çıkan yangın, neyse ki can kaybı ya da yaralanmaya yol açmadı. Üretim hatları da etkilenmeden faaliyetlerine devam etti. Ancak bu olay, kök neden analizlerinin ve FMEA (Hata Türü ve Etkileri Analizi) gibi önleyici uygulamaların sahada ne kadar hayati olduğunu yeniden hatırlattı. Sektör temsilcileri, bu tür olayların yalnızca anlık değil, yapısal reflekslerle ele alınması gerektiği görüşünde birleşiyor.

Yasalaşan yeni ÖTV düzenlemesi ise Türkiye otomotiv piyasasında geniş yankı buldu. Elektrikli araçlar için ÖTV oranı yüzde 10’dan yüzde 25’e çıkarıldı. Bu oran, matrahı aşan modellerde yüzde 55’e kadar ulaşıyor. Hibrit araçlarda ise oranlar yüzde 45 ile 85 arasında değişiyor. Sektör, bu adımın tüketici davranışlarında kısa vadede tedirginlik yaratabileceğini öngörüyor.

Buna karşılık yerli üretim tarafında umut veren gelişmeler de var. Oyak Renault, 2027 Türkiye Planı doğrultusunda Boreal/Duster SUV modellerinin üretimine hazırlanıyor. Yerli üretim hamlesi, hem istihdam hem de tedarik zinciri açısından stratejik önem taşıyor.

Öte yandan Tesla, Türkiye pazarında liderliğini pekiştirdi. Model Y, yıl içinde 7.235 adetlik satış rakamıyla elektrikli araç pazarında yüzde 51,4’lük bir paya ulaştı. Bu tablo, Türkiye’de EV adaptasyonunun hızla arttığını ortaya koyuyor.

🇨🇳 Çin | Stok Krizi Büyüyor, Fiyatlar Eriyor

Çin otomotiv piyasasında ise üretici firmalar, ciddi bir stok baskısıyla karşı karşıya. Toplam stok değeri şu an itibariyle 370 milyar yuan seviyesine ulaşmış durumda. Bu tablo karşısında birçok üretici, kârlılıktan feragat ederek agresif fiyat indirimlerine yöneliyor. Ancak uzmanlar, bu stratejinin sürdürülebilirliği konusunda temkinli. Zira düşük fiyatlar, uzun vadede sektörde yapısal çöküş riskini de beraberinde getirebilir.

📊 Veriyle Konuşan Paragraflar | Sayılar Hikâye Anlatıyor

Haziran ayında Tesla’nın Almanya satışları sert bir düşüş yaşadı. Satışlar bir önceki yıla göre yüzde 60 azalarak yalnızca 1.860 adette kaldı. Bu dramatik gerileme, özellikle Avrupa’da elektrikli araç talebinin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gösterdi.

Türkiye tarafında ise tablo oldukça farklı. Elektrikli araçların toplam satışlar içindeki payı yüzde 51,4’e ulaşarak yeni bir eşik aşıldı. Bu yükselişte Tesla’nın Model Y modeli başı çekiyor. Yılın ilk yarısında toplam 7.235 adetlik satış yapan Model Y, Türkiye’de açık ara en çok tercih edilen elektrikli araç konumunda.

Asya’da ise başka bir gerçek dikkat çekiyor: Çinli otomotiv üreticileri 370 milyar yuanlık devasa bir stok yüküyle karşı karşıya. Bu birikim, pazarda ciddi bir doygunluk sinyali verirken, üreticiler mecburen fiyatları kırarak talebi canlı tutmaya çalışıyor.

---

🏛️ Kurumsal Strateji ve Regülasyon | Hamleler, Hedefler ve Hatalar

Türkiye’de yerli üretim cephesinde yatırımlar hız kazanıyor. Oyak Renault, yeni SUV modeli için altyapı hazırlıklarını sürdürüyor. Planlara göre Boreal/Duster serisinin üretimi 2027 itibarıyla başlayacak. Şirketin bu yatırımı, yerli üretimde rekabet gücünü artırmayı hedefliyor.

Tesla ise Türkiye pazarında teslimat hızını yukarı çekmiş durumda. Özellikle Model Y’ye yönelik yoğun talep nedeniyle, şirketin stok eritme odaklı stratejisi dikkat çekiyor. Hızlı teslimat politikası sayesinde pazardaki hakimiyetini pekiştiriyor.

Ancak sektörün en çok tartıştığı konu hiç şüphesiz yeni ÖTV sistemi. Yürürlüğe giren düzenleme, hem oran hem de matrah açısından karmaşık bir yapıya sahip. Tüketiciler ne ödeyeceğini, üreticilerse ne fiyat belirleyeceğini net olarak kestiremiyor. Açıklamalar yetersiz kalınca, hem pazarda hem üretim planlamasında stratejik bir belirsizlik oluştu. Bu durum, uzun vadeli politikaların eksikliğine dair eleştirileri de beraberinde getiriyor.

🔍 Haftaya Damga Vuranlar | Kazananlar, Kaybedenler ve Stratejik Hamleler

🥇 Haftanın Kazananı: Oyak Renault

Oyak Renault, bu hafta otomotiv sektöründe öne çıkan oyunculardan biri oldu. Türkiye’de SUV segmentine yönelik üretim planlarını hızlandıran şirket, özellikle Boreal/Duster projeleriyle yerel pazarda stratejik bir pozisyon elde etti. Sadece üretim değil, aynı zamanda tedarik zinciri ve istihdam alanında da ciddi bir etki yaratması beklenen bu hamle, markayı haftanın kazananı yaptı.

📉 Haftanın Kaybedeni: Tesla Avrupa

Tesla, Avrupa cephesinde zorlu bir haftayı geride bıraktı. Almanya’daki satışların yüzde 60 oranında düşmesi, şirketin bu pazarda ciddi bir irtifa kaybettiğini ortaya koydu. Kalite sorunları ve artan müşteri şikayetleri, Tesla’nın marka imajına da zarar verdi. Avrupa’daki durgun talep ve rekabet baskısı düşünüldüğünde, Tesla’nın yeniden konumlanması gerektiği açıkça görülüyor.

♟️ Haftanın Hamlesi: Tesla’nın Türkiye Teslimat Stratejisi

Tesla Türkiye’de ise bambaşka bir tablo çizdi. Model Y teslimat sürecinde izlediği hızlı dağıtım ve esnek stok yönetimi politikası, şirketin pazardaki rekabet gücünü artırdı. Ürün stoğunu kısa sürede eritme hedefiyle uygulanan bu strateji, yalnızca satışları değil, müşteri memnuniyetini de olumlu yönde etkiledi. Bu adım, Tesla’nın Türkiye pazarına ne kadar odaklandığını net biçimde ortaya koydu.

🧠 Haftaya Genel Bakış | Analist Yorumu

Geride kalan hafta, otomotiv sektöründe stratejik reflekslerin ne kadar belirleyici olabileceğini bir kez daha gösterdi. Karsan’daki yangın örneği üzerinden değerlendirildiğinde, etkin bir FMEA sürecinin yalnızca üretim güvenliği açısından değil, marka sürdürülebilirliği açısından da fark yaratabileceği anlaşılıyor.

Yeni ÖTV düzenlemesi ise başka bir yönü gözler önüne serdi: Sektördeki tüm paydaşlar açısından netlik ve iletişim eksikliği hâlâ ciddi bir sorun. Vergi matrahları ve oranlar konusunda yeterince şeffaf bilgi sunulmaması, hem tüketiciyi hem de üreticiyi zora soktu. Bu durum, sektörde artık sadece mühendislik değil, politika okuryazarlığının da stratejik önem kazandığını gösteriyor.

Avrupa’daki durağan tabloya karşılık, Türkiye pazarı şu sıralar daha canlı ve rekabetçi. Yerli üreticilerin gösterdiği çaba, doğru stratejilerle şekillendirilirse uluslararası arenada da ses getirebilir. Yaz aylarının getirdiği görece rehavet havası henüz dağılmamışken, bu dönemi strateji inşa etmek için değerlendirmek önemli. — Okan Dinç

---

🔥 Haftanın Dedikodusu | Tesla Türkiye’de Montaj Hattı Kuruyor mu?

Kulislerde sıkça konuşulan bir konu var: Tesla’nın Türkiye’de montaj hattı kurma hazırlığında olduğu iddiası. İddialara göre Ankara ya da İzmir’deki organize sanayi bölgelerinde kurulması planlanan bir üretim hattı için ön çalışmalar yürütülüyor. Şirket cephesinden şu ana kadar herhangi bir resmi açıklama yapılmış değil. Ancak teslimat hızındaki artış ve stok yönetimindeki yeni stratejiler, bu olasılığı daha da güçlendiriyor. Gelişmeler, hem yerli tedarikçiler hem de sektördeki diğer oyuncular tarafından yakından takip ediliyor.