Verimliliği Matematikle Yeniden Düşünmek

Verimli olmak çoğunlukla daha hızlı davranmak, otomasyon kullanmak ya da daha uzun çalışmakla bağdaştırılır. Ancak Japon yönetim yaklaşımı Kaizen, verimliliğe ulaşmanın esas yolunun küçük ve bilinçli iyileştirmeler olduğunu söyler.

Peki, bu gelişim süreci nasıl daha akıllıca ve odaklı bir hale gelir? Tam bu noktada, soyut matematiksel prensipler; iş süreçleri, dijital dönüşüm ve kişisel hedef belirleme alanlarında yol gösterici olabilir. Bu yazıda, Pisagor Teoremi’nden doğan hipotenüs kavramını, verimliliği artırmak isteyen birey ve şirketler için güçlü bir metafora dönüştüreceğiz.

Pisagor Teoremi Neydi?

Dik üçgenlerde, hipotenüs en uzun kenar olarak 90° açının karşısındadır. Teoreme göre:
𝑐² = 𝑎² + 𝑏²

Yani, hipotenüsün (𝑐) karesi, diğer iki kısa kenarın karelerinin toplamına denktir. Fakat buradaki çarpıcı nokta şudur: Hipotenüs aslında köşeler arasında doğrudan uzanan, dolambaçlı rotalar yerine hedefe düz giden yoldur.

Hipotenüs Yöntemi: Hedefe En Etkili Ulaşım

Eurovizyon’da yayımlanan bir içerikte bu fikir şöyle açıklanır: Hayalinizde bir üçgen canlandırın:

• Başlangıç noktası: Mevcut durum
• Karşı köşe: Ulaşmak istenilen hedef
• İki dik kenar: Zaman kaybı yaratan karmaşık yollar
• Hipotenüs: Akıllıca tasarlanmış kısa ve net güzergâh

Dışarıdan bakıldığında en uzun gibi duran kenar, aslında en direkt çözümdür. Bu, Kaizen’in “gereksiz adımları azalt” prensibiyle birebir örtüşür.

Kaizen ile Hipotenüs Yaklaşımı Nerede Kesişiyor?

Kaizen yaklaşımı, zaman ve kaynak israfını azaltarak, sistemli ve planlı iyileştirme önerir. Hipotenüs bakışı da, aynı hedef doğrultusunda en kısa ve etkili rotayı çizmeyi önerir.

İşte bu iki kavramın nasıl örtüştüğünü gösteren tablo:

Kaizen Prensibi	Hipotenüs Yaklaşımındaki Denkliği
İsrafı ortadan kaldırmak	Karmaşık yolları sadeleştirmek
Adım adım ama sürekli ilerlemek	Bilinçli kestirmeler oluşturmak
Hedefe yönelik iyileştirme	Doğrudan ve mantıklı yön tayini yapmak

Dijital Dönüşümde Hipotenüs’ün Yeri

Solves.com.tr tarafından yayınlanan içeriklere göre, dijital teknolojiler bir işletmeye hipotenüs etkisi kazandırır.

Yani, süreçlerde sadeleşme ve hızlanma sağlanır. Örneklerle daha net:

• ERP sistemleri → Departmanlar arası bilgi akışını manuelden çıkarır
• E-fatura çözümleri → Fiziksel belge ve kargo gerekliliğini ortadan kaldırır
• Otomasyonlar → Hataları minimize eder, süreçleri hızlandırır

Bu çözümler, Kaizen’in “gereksiz işlemleri eleyin” felsefesinin dijital karşılığıdır.

* BAŞARILI ÖRNEK 1: ERP ile Süreç Basitleştirme

Bir üretim firması, siparişleri ve stokları Excel dosyalarında yönetiyordu. Sürekli bilgi kayıpları ve gecikmeler yaşanıyordu. ERP sistemine geçiş sonrası:

• Sipariş onay süresi %45 oranında kısaldı
• Aşırı stok birikimi %30 azaldı
• Tüm iş birimleri eşzamanlı hareket etmeye başladı

Yorum: Firma klasik yollar yerine hipotenüsü tercih etti. Sonuç ortada: Daha verimli ve uyumlu süreçler.

* BAŞARILI ÖRNEK 2: Kariyer Geçişinde Stratejik Kısayol

Bir mühendis, uzmanlık alanında doyuma ulaşıp yöneticiliğe geçmek istedi. İlk fikri, ikinci bir yüksek lisans yapmaktı. Danışmanlık sürecinde, bunun yerine liderlik eğitimi, mentorluk ve proje yöneticiliğiyle daha kısa bir yol seçti.

• 24 ay yerine 8 ayda yöneticilik pozisyonuna ulaştı
• Zaman, bütçe ve motivasyon tasarrufu sağlandı

Yorum: Alternatif yollardan uzaklaşıp, hedefe yönelik net bir çizgiyle ilerledi.

* BAŞARILI ÖRNEK 3: CRM ile Hızlı Satış Süreci

Bir küçük işletmede satış süreci oldukça dağınıktı. Müşteri bilgileri not defterlerinde tutuluyor, teklif süreçleri günler alıyordu. Bulut tabanlı CRM sonrası:

• Teklif hazırlama süresi 6 saate düştü
• Müşteri takibi dijitalleşti
• Satış sonrası memnuniyet %20 yükseldi

Yorum: Karmaşık satış yolculuğu, akıllı bir hipotenüse dönüştü.

– BAŞARISIZ ÖRNEK: Plansız Dijitalleşme Girişimi

Bir kuruluş dijitalleşmeye adım attı ve çeşitli yazılımlar edindi: ERP, chatbot, otomasyon araçları… Ancak:

• Süreç haritası çizilmemişti
• Yazılımlar entegre edilmedi
• Çalışanlar eğitilmedi

Sonuç:

• Araçlar kullanılmadı
• Ekip içinde direnç oluştu
• Mevcut süreçler daha da karmaşık hale geldi

Yorum: Hedefsiz bir hipotenüs çizmeye çalıştılar. Başlangıç ve bitiş noktaları tanımlı olmadığında, kestirme yol labirente döner.

Daha Az Değil, Daha Zekice Çaba

• Hipotenüs sadece kısa yol değildir—stratejik yol haritasıdır.
• Kaizen’le birleştiğinde, sade ve akıllı iyileştirmenin güçlü simgesine dönüşür.
• Dijitalleşme, net hedeflerle birleşirse gerçek faydaya dönüşür.
• Her hedefin arkasında bir üçgen vardır: Şu anki konumun, hedefin ve oraya nasıl ulaşacağın.

 Kaynaklar

• eurovizyon.co.uk – “Hipotenüs Yöntemi ile Hedef Belirleme”
• solves.com.tr – “Hipotenüs ve Dijital Dönüşüm”
• enocta.com – “Kaizen ve Sürekli İyileştirme”

Serinin devamında “180° Yasası”nı, verimlilikte dengeyi ve kaynak yönetiminde odaklanmayı ele alacağız. Özellikle süreçleri daha dengeli yönetmek isteyen yöneticiler için oldukça faydalı olacak.