Hız Yeterli Değil, Denge Kazandırır

Verimli olmak sadece daha hızlı sonuç almak ya da bir hedefe odaklanmakla sınırlı değil. Gerçek verimlilik, bu ilerlemeyi yaparken sistemin diğer parçalarını bozmadan sürdürebilmekte gizli.

Pek çok kurum, bir alanda iyileşme sağlarken diğer alanlarda kayıp yaşar. Bu da genellikle tükenmiş ekipler, memnuniyetsiz müşteriler ve sürdürülemez bir büyüme modeliyle sonuçlanır.

Bu yazıda, geometri derslerinden tanıdık bir kuralı—“üçgenin iç açılarının toplamı 180°”—verimlilik ve denge yönetimi için bir metafor olarak kullanacağız. Peki bu basit görünen matematik kuralı, iş dünyasında bize ne anlatıyor? Hadi birlikte bakalım.

Üçgenin İç Açılar Kuralı Ne Söyler?

Geometride hangi şekilde çizilirse çizilsin, her üçgenin iç açıları toplamı 180°’dir. Bu değişmez kural, aslında çok daha büyük fikirleri simgeler:

• Denge
• Bütünlük
• Zorunlu uyum

 Kaynak: NJ Solomon – “Mystical Mathematics and Geometry of the Torah”

Bu bakış açısına göre, üç farklı alanın bir araya gelmesiyle oluşan yapı dengede kalır. Ama bu üç köşeden biri ihmal edilirse, sistemin tamamı sarsılır.

Complexity Triangle & “180°’nin Demir Yasası”

 Kaynak: galaxiez.com – Complexity Triangle Model

Bu modele göre, organizasyonların üç temel güç alanı arasında bir denge kurması gerekir:

1. İç Süreçler (verimlilik, operasyonel yapı)
2. Müşteri Deneyimi
3. Organizasyonel Kapasite (öğrenme, büyüme, adaptasyon)

Bu üç unsurun toplamı daima 180°’dir. Yani bir köşeyi (örneğin verimliliği) güçlendirdiğinizde, diğer iki köşede bir daralma olabilir.

Demir 180° Yasası yöneticilere şunu hatırlatır:

“Bir alanda iyileştirme yapıyorsan, diğer alanlar üzerindeki etkisini de hesaba katmak zorundasın.”

Taviz Yönetimi: Dengeyi Bilinçli Kurmak

İş dünyasında sık yapılan bir hata: Tüm enerjiyi tek bir alana yöneltmek.

• Sadece maliyeti düşürürseniz müşteri memnuniyetini riske atarsınız.
• Sadece müşteri deneyimine odaklanırsanız operasyonel yük artar.
• Sadece büyümeye oynarsanız sistemsel altyapı zayıflar.

Çözüm mü?
Taviz (trade-off) bilinciyle karar vermek.

180° kuralı, bu zorunlu tavizleri öngörüp planlı şekilde yönetmenizi sağlar. Yani denge kurmak için neyi ne kadar feda edebileceğinizi önceden hesaplamalısınız.

* BAŞARILI ÖRNEK 1: QA Triangle ile Yazılım Testinde Denge

 Kaynak: Katelyn R. – “QA Triangle in Agile Teams”

Bir yazılım firmasında test ekibi üç temel alana odaklanıyordu:

• Offense – Yeni özelliklerin test edilmesi
• Defense – Mevcut sistemin stabil kalması (regresyon testleri)
• Triage – Hataların sıralanması ve önceliklendirilmesi

Başlangıçta ağırlık “Offense”e verilince, sistemde beklenmedik hatalar arttı.

Sonra ne oldu?
QA Triangle modeliyle ekip, kaynaklarını 40-40-100 gibi dengeli bir şekilde yeniden dağıttı. Artık her alanda tutarlı sonuçlar alınıyor.

Yorum: Üç köşeye eşit önem verilince, yapı sağlam kaldı.

* BAŞARILI ÖRNEK 2: Perakende de Süreç–Deneyim Dengesi

Büyük bir perakende zinciri, süreçlerini dijitalleştirip %25 daha hızlı işlem süresi yakaladı. Ama bu hız, müşteriyle olan teması azalttı ve memnuniyeti olumsuz etkiledi.

Ne yaptılar?

• Satış danışmanlarını tekrar eğittiler.
• Hızlı süreçlere küçük “insani” dokunuşlar eklediler.

Sonuç: Hem iç verimlilik hem müşteri memnuniyeti dengede tutuldu.

Yorum: Süreçlerde kazanım elde ederken, müşteri deneyimindeki kaybı görüp önlem alındı.

* BAŞARILI ÖRNEK 3: Kişisel Üçgen – Triangle of Fate

 Kaynak: Dr. Stuart Woolley – “Triangle of Fate”

Bir yazılımcının kariyer üçgeni şu üç unsurdan oluşur:

• Maaş
• İşin zorluk seviyesi
• Esneklik

Toplamda yine 180°’lik bir denge vardır:

• Hem yüksek maaş hem yüksek esneklik istiyorsanız, işin zorluğu artar.
• Kolay iş + esnek saatler istiyorsanız, maaş daha düşük olur.

Yorum: Bu yaklaşım, sürdürülebilir bir yaşam–iş dengesi kurmak isteyen herkes için güçlü bir kılavuz olabilir.

– BAŞARISIZ ÖRNEK: İç Süreçte Kazan, Müşteride Kaybet

Bir e-ticaret firması, operasyonel süreçlerini otomasyonla hızlandırdı. Harika değil mi? Evet ama…

• Müşteri hizmetlerine yatırım yapılmadı.
• Kargodaki sorunlar çözümsüz kaldı.
• Müşteri şikayetleri cevapsız kaldı.

Sonuç: Müşteri kaybı %18’e ulaştı.

Yorum: Süreç verimliliği artarken müşteri deneyimi ihmal edildi. Üçgenin dengesi bozuldu.

180° ile Düşün, Tavizle Yön Ver

• Her birey ve organizasyon kendi 180° üçgenini oluşturur.
• Süreçler, deneyim ve kapasite birbiriyle bağlıdır—biri artarsa diğerine etkisi olur.
• Kaizen’in bütüncül gelişim anlayışıyla uyumlu olarak, tek bir alanı iyileştirirken diğer alanları göz ardı etmemek gerekir.
• Tavizler kaçınılmaz olabilir ama stratejik ve bilinçli olduğunda denge korunabilir.

 Kaynaklar

• galaxiez.com: “Complexity Triangle & 180 Degree Iron Law”
• medium.com: Katelyn R. – QA Triangle, Dr. Stuart Woolley – Triangle of Fate
• eyeofheaven.medium.com: NJ Solomon – Mystical Mathematics and Geometry of the Torah

 Sıradaki bölümde, Pi sabiti üzerinden sonsuz gelişim kültürünü ele alacağız. Kültürel değişim stratejileri ve sürdürülebilir gelişim modelleriyle devam ediyoruz. Kaçırma!